Yedekleme konusunda en sık yapılan hata, "yedek aldım" cümlesini bir kereye mahsus bir eylem sanmaktır. Oysa yedeklemenin değeri, alındığı ana değil, en son alındığı anla bugün arasındaki mesafeye bağlıdır. Üç ay önce alınmış eksiksiz bir imaj dosyası, bu üç ayda oluşturduğunuz her belgeyi kurtarmakta işe yaramaz. Bu yüzden asıl soru "yedek alıyor muyum?" değil, "kaç saatlik veriyi kaybetmeyi göze alıyorum?" olmalıdır.
Bir yedekleme planı takvimi kurmadan önce iki değişkeni netleştirmek gerekir:
İkinci soru genellikle atlanır. Yalnızca dosya kopyası tutan biri, disk tamamen öldüğünde işletim sistemini ve programları sıfırdan kurmak zorunda kalır; bu da çoğu kullanıcı için bir günlük iş demektir. Sistem imajı ise saatler yerine dakikalarla ölçülen bir dönüş sağlar.
Her dosyanın aynı sıklıkla yedeklenmesi gereksiz yer ve zaman tüketir. Pratik bir sınıflandırma şöyledir:
| Katman | İçerik | Değişim hızı | Önerilen sıklık |
|---|---|---|---|
| Kritik | Aktif projeler, muhasebe/fatura dosyaları, kod deposu | Saatlik–günlük | Günde 1–2 kez |
| Önemli | Fotoğraf arşivi, tamamlanmış işler, e-posta arşivi | Haftalık | Haftada 1 |
| Sistem | İşletim sistemi imajı, sürücüler, program kurulumları | Aylık veya değişiklik sonrası | Ayda 1 |
| Statik | Film/müzik koleksiyonu, eski arşivler | Neredeyse hiç | Çeyrek dönemde 1 |
Takvimi kurarken tür seçimi doğrudan süreye ve depolama maliyetine yansır. 500 GB'lık bir veri kümesinde günde ortalama 5 GB değiştiğini varsayalım:
| Tür | Günlük yazılan veri | Yedekleme süresi | Geri yükleme karmaşıklığı | Zayıf noktası |
|---|---|---|---|---|
| Tam yedek | 500 GB | En uzun | En basit: tek set yeterli | Disk ve zaman tüketimi |
| Diferansiyel | Son tam yedekten bu yana biriken fark (gün geçtikçe büyür) | Orta | Tam yedek + son diferansiyel | Hafta sonuna doğru şişer |
| Artımlı | ~5 GB | En kısa | Tam yedek + tüm zincir | Zincirdeki tek bozuk halka her şeyi bozar |
| Senkronizasyon (ayna) | ~5 GB | Çok kısa | Anında erişim | Yanlış silme ve fidye yazılımı da aynalanır |
Ayna senkronizasyon bir yedek değildir; bir kopyadır. Sürüm geçmişi tutmayan hiçbir çözüm, "dosyayı yanlışlıkla üzerine kaydettim" senaryosunu çözemez.
| Senaryo | Ritim | Kayıp penceresi | Maliyet/emek | Kime uygun |
|---|---|---|---|---|
| Minimalist | Haftada 1 harici diske tam yedek | 7 güne kadar | Düşük | Verisi yavaş değişen ev kullanıcısı |
| Dengeli (önerilen) | Günlük artımlı bulut + haftalık tam yerel + aylık imaj | 1–24 saat | Orta | Serbest çalışan, öğrenci, küçük ofis |
| Katı | Saatlik sürümleme + günlük artımlı + haftalık tam + çevrimdışı aylık kopya | 1 saat | Yüksek | Müşteri verisi tutan, kesintiyi kaldıramayan yapılar |